Kaliteli Yaşam Polikliniği

En değer verdiğimiz varlıklarımız çocuklarımızın gelecekte daha iyi ve kaliteli bir yaşam sürmeleri için yapılacak en doğru örneğin kendimiz olduğunu unutmamamız gerekmektedir. Bilinçli ve sağlığına önem veren birinin yetiştireceği çocuk tabiî ki gelecekte de kendisine öğretildiği şekilde hayatını devam ettirecektir. Kaliteli Yaşamı öğretmek ve sürdürmesini sağlamak için onların bizlere ihtiyacı olduğunu unutmamalıyız.

Yeme Refleksinin Gelişmesi Evreleri (Emzirme Sonrası ve Okul Öncesi Dönemlerde)

Aileler çocuklarının yemeye olan ilgilerini iyi izlemelidirler. Bebeklerin anne sütünü emmeye olan ilgisinin azalması özellikle dikkatli izlenmesi gereken bir konudur. Bundan sonraki evrede çocuklar yeni yiyeceklerle tanışmaya hazırdırlar. 12- 18. aylar arasında bebeklerde anne sütüne karşı ilgisizlik ve kendini besleme duygusu gelişmeye başlar. Bu dönemlerdeki çocuklar dillerini sağdan sola oynatmayı ve çiğnemeyi başarabilirler. Bu gelişmeyle beraber ezilmiş ve küçük parçalara ayrılmış yiyecekleri kendi başlarına yemeyi başarabilirler. Çocuklar 12. ay civarlarında kaşık kullanmayı az çok becerebilirler. 18- 24. aylarda çocuklar artık dilleriyle dudaklarını temizleyebilip, et, çiğ sebze ve meyveler gibi değişik yapılardaki yiyecekleri deneyebilirler. Kaşığı kullanabilirlerse de genelde elle yemeği tercih ederler. Kendi başlarına yeme konusunda ” kendim yapabilirim ” duygusu gelişmeye başladığı için aile ile birçok çatışma yaşanır. Bu dönemde çocukların kendi hallerine bırakılmaları ve yemek sonuna kadar dikkatlerini dağıtılmaması kendi başına yeme disiplinin geliştirilmesi açısından önemlidir.

Unutulmamalıdır ki, çocuğun gelişimde kendine güven duygusunun gelişmesi, yeni tatları ve deneyimleri keşfetmesiyle daha da kuvvetlenir. Tüm bunların yanında tabi ki bu deneyimlerin bir yetişkin gözetiminde olması boğulma riskini de en aza indirmek yönünden önemlidir.

Çocuklar yemek yerken mutlaka belli bir rutin ve disiplin çerçevesinde aileleri ile birlikte kendilerine özel sandalyelerine oturtulmalı (bebek yüksek sandalyeleri daha yoğunlukla tercih edilmeli) masaya oturtulmalıdır.

Yemek hep beraber yenmeli ve çocuğa yemeği ayakta dolaşarak yemesi konusunda kesinlikle taviz verilmemelidir. Çocuklar belli devrelerde yemeğe karşı şiddetli isteksizlik gösterebilirler. Bu negatif davranışa karşı yapılacak en iyi davranış ısrar etmemek ve sabırlı olmaktır.

Yeni tadılacak gıdalar çocuğun tanıdığı gıdalarla beraber ve çok acıktığı zamanlarda verilmelidir. Ayrıca yine aile ile beraber ailenin yediklerini yemek, o yiyeceğe karşı daha ılımlı olmasını sağlar. Aile bu toplu yemeklerde çocuğa gerek yenenlerin çeşidi ile gerekse sosyal davranış şekilleriyle olumlu örnek olmalıdır.

Okul öncesi dönemde ise çocukların davranışları emzirme dönemi davranış şekillerinden farklılık gösterir. Çocuk daha ” ben ”cil bir yaklaşım izler. Bu durum bencillikle karıştırılmamalıdır. Daha çok çocuk başkasının fikrini kabul edememe özelliği gösterir. Genellikle, 2- 4 yaş arası çocukların en çok sinirli tepkiler verdikleri dönemlerdir.

İştah ve Yiyecek Tüketimi
Bu dönemlerde büyümenin yavaşlamasından dolayı çocukların iştahlarında gözle görülür ölçülerde azalma olur. Etraflarımdaki diğer şeylere karşı ilgileri arttığından dolayı yiyeceklere karşı ilgileri azalır. Emzirme döneminden sonra çocukların porsiyon ölçüleri yetişkinlerden çok daha küçüktür. Çocuğunuz için doğru olan kalori ihtiyacı ve beslenme programı için doktorunuza ve beslenme uzmanınıza danışmanız önerilir. Bu dönemde büyük porsiyonları verilip bunun bitirilmesi konusunda diretmektense, yiyeceklerin küçük porsiyonlar halinde verilmesi ve daha fazla isterse çocuğun sormasının beklenmesi daha doğru bir yaklaşım olacaktır.

Çocukların büyük porsiyonları bir kez de tüketmeleri zor olduğundan dolayı ara öğünler beslenmelerinde büyük yer alır. Düzenli fakat esnek bir öğün programıyla çocukların acıktıkça öğünlerini ve ara öğünlerini tüketmeleri sağlanabilir. Unutulmamalıdır ki, özellikle emzirmiş çocukların emzirme döneminden sonra tokluk ve açlıkla ilgili içgüdüsel yaklaşımları izin verildiği takdir de kendi iştahlarını kontrol etmede daha etkili bir mekanizma olacaktır. O yüzden çocuklar kesinlikle (ailenin belirlediği miktarı bitirene kadar= tabağındaki bitene kadar) masa oturmaları için zorlanmamalıdırlar.

Yasaklanan gıdalar her zaman ilgiyi ve yeme isteğini daha da artırdığı için bu konseptin gıdalar için uygulanması doğru değildir. Ayrıca yiyeceklerin ödül veya ceza olarak kullanılması da yiyecekleri farklı gruplandırmalara soktuğundan yapılmaması gereken davranıştır.

Bu dönemde çocuklara sunulan yiyecek alternatiflerinin sağlıklı beslenme kuralları içinde hazırlanması çok önemlidir. Sunulan alternatiflerin tümü beslenme değerinden yüksek, şekerden, yağdan, rafine undan ve katkı maddelerinden fakir olması çok büyük önem taşır. (örneğin, seçimlerden birinin brokoli, birinin hamburger olması gibi).

Bu yaşlardaki çocukların tat duyuları yetişkinlere göre daha keskindir. Özellikle sebze tatları, baharatlar ve kuvvetli tatlı yiyecekler konusundan daha hassas olurlar. Yemeklerini özellikle birbirine karıştırılmadan tek çeşit olarak hatta iki çeşit yemeğin birbirine değmeden sunulması onlar için önemlidir. Ayrıca bu yaşlardaki çocuklara kesinlikle öğün ve ara öğün arasındaki zamanlarda yiyecek ve içecek verilmemesi çok önemlidir.

Unutulmamalıdır ki, evinizdeki tüm yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıkları çocuklarınızın ilerde ki alışkanlıklarının kökenini oluşturur.

Anne, baba ve diğer büyük kardeşin yeme alışkanlıkları, evde yenenlerin çeşitleri ve tüketilen porsiyon miktarları çocuğunuzun bu konularda ilerde ne tarz bir yol izleyeceğinin belirleyicisidir. O yüzden öncelikle anne baba olarak çocuklarınıza her konuda olduğu gibi beslenme konusunda da örnek olmanız gerekmektedir.

Sebzeden, meyveden, kompleks karbonhidratlardan ve az yağlı protein kaynaklarından zengin bir beslenme şekliyle çocuklarınızın ileriye dönük sağlıklarının yapılanmasında şimdiden gerekli yatırımı yapmanız büyük önem taşımaktadır.